Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 1889 yılında Kahire- Mısır’da dünyaya geldi. Karaosmanzadelerden son erkek torun olarak dünyaya gelen Yakup Kadri, 6 yaşında iken ailesi ile birlikte Manisa’ya yerleşti. 7-8 yıl Manisa’da kalan Yakup Kadri, çocukluk döneminin geçmiş olduğu bu güzel şehri her defasında muhteşem betimlemelerle anlatır ve Manisa’nın özel bir yere sahip olduğunu yazılarında ifade eder.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, ilk eğitimini Çaybaşı Feyziye mektebinde alır. Mektebin yanı sıra varlıklı bir ailenin son erkek torunu olan usta sanatçı annesi tarafından eğitilir. 1903 yılında İzmir’e taşınan usta sanatçı, İzmir İdadisinde eğitimine devam eder. İzmir’de okurken tanıştığı Akhisarlı Abdullah Rahmi, edebiyata ilgi duymasına ve edebiyata yönelmesine olanak sağlar. İzmir İdadisini bitirmeden babası vefat eden sanatçı, okulu yarım bırakarak annesiyle birlikte Mısır’a yerleşir.

İsviçre lisesinde eğitimini tamamlayan ve İkinci meşrutiyetin başlamasına çok az bir zaman kala İstanbul’a gelen Yakup Kadri, Mekteb-i Hukuka kaydını yaptırarak 3 yıl kadar bu mektepte eğitim gördü. Usta sanatçı, arkadaşı olan Şahabeddin Süleyman’ın teşviki ile Ali Faik Ozansoy, Refik Halit Karay, Müfit Ratip ve Celal Sahir Erozan’ın sıklıkla düzenlediği toplantılara katılır. Toplantılar Fecr-i Ati topluluğunun oluşması için temel oluşturur. Ancak Yakup Kadri, bireysel konulara yönelerek ferdiyetçi bir tutumun içine girer.

Birinci Dünya savaşının nüksetmesiyle Yakup Kadri Karaosmanoğlu eserlerinde savaş konularını işlemeye başlar. Ancak yakın bir zamanda tüberküloz tedavisi gören sanatçı, tedavinin bitmesiyle birlikte tekrar İstanbul’a döner ve İkdam gazetesinde yankı uyandıran milli mücadeleye destek yazıları yamaya başlar. Birçok gazete ve dergide eserleri neşredilen sanatçı milli mücadeleyi konu aldığı yazıları ile adından söz ettirmeyi başarmıştır. 13 Aralık 1974 yılında Ankara’da vefat eden sanatçı, İstanbul-Beşiktaş’taki mezarlığa defnedilmiştir.

Edebi Kişiliği

Usta sanatçı, Türk halkının yaşadığı dönemleri büyük bir başarı ile kaleme almıştır. Kurtuluş savaşı yılları, mütareke yılları, birinci dünya savaşı gibi savaşları eserlerinde işleyen sanatçı milli mücadeleyi destekleyen ve milli mücadele döneminde toplumun yaşadığı zorlukları kendine özgün bir üslupla okuyuculara aktarmıştır. Yalın bir dil kullanmak adına uğraşlar gösterse de usta sanatçının kullanmış olduğu dil, dönemindeki sanatçılara oranla daha yalın olsa da günümüz şartlarında bakıldığında ağır bir dildir.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, roman türünde ön plana çıksa da anı, hikaye, deneme, tiyatro, makale gibi türde başarılı eserler vermiştir. Hüküm gecesi (ikinci meşrutiyet dönemi), Kiralik Konak (Tanzimattan başlayarak üç önemli dönemi), Yaban (Kurtuluş savaşı), Bir Sürgün (2. Abdülhamit Dönemi), Sodom ve Gomore sanatçının önemli eserlerinin başında gelmektedir. Milli edebiyat akımının baskın olması sanatçının bu akım özelliklerine uygun başarılı eserler vermesine yardımcı olmuştur.

Eserleri

Romanları

  • Kiralık Konak
  • Bir Sürgün
  • Panaroma
  • Hep O Şarkı
  • Nur Baba
  • Yaban
  • Ankara
  • Hüküm Gecesi
  • Sodom ve Gomore

Hikayeleri

  • Bir Serencam
  • Milli Savaş Hikayeleri
  • Rahmet

Mensur Şiirleri

  • Okun Ucundan
  • Erenlerin Bağından

Tiyatroları

  • Sağanak
  • Nirvana
  • Veda
  • Mağara

Hatıraları

  • Zoraki Diplomat
  • Anamın Kitabı
  • Politikada 45 Yıl
  • Gençlik ve Edebiyat Hatıraları
  • Vatan Yolunda

Monografileri

  • Ahmet Haşim
  • Atatürk

Makaleleri

  • İzmir’den Bursa’ya
  • Ergenekon
  • Alp Dağları’ndan ve Miss Chalfrin’in Albümünden
  • Seçme Yazılar
  • Kadınlık ve Kadınlarımız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu